Kedilerde zaman zaman hayati önem taşıyan idrar yolu taşları büyük önem taşır. En yaygın görülen idrar yolu taşları struvite cinsi taşlar ve kalsiyum oksalat cinsi taşlardır. Kedilerde beslenme biçimi, taşların oluşumuna elverişli ya da önleyici ortam yaratması açısından kritik önem taşır. Beslenmeyle alınan minerallerin idrarda kristallere ve taşlara dönüşmesini önlemek için öncelikle dengeli bir beslenme, idrar yoğunluğu, idrarın ph derecesi ve yeterli su tüketimi son derece önemlidir.

   Kediler son derece titiz canlılar olduğu için kedilerinin tuvalet yerinin temizliği de büyük önem taşır. Her zaman temiz olan, kokmayan ve hijyenik olan bir kum hem onun rahatça idrar yapmasını sağlayacak, hem de olası idrar yolu enfeksiyonlarına karşı koruyacaktır.

   Genel olarak struvite cinsi taşların önlenmesinde idrarın hafifçe asidik olması, yani idrar ph’ının 6,5 veya daha az olması gerekir. Struvite kristalleri ph<6,5 ortamda oluşamazlar, oluşanlar da yok olurlar. Bu tipte taşların tedavisinde asitleştirici mamalar kullanılır.

   Öte yandan kalsiyum oksalat taşlarının idrarın aşırı asit olduğu ortamda, yani idrar ph’ının 6,0 - 6,4 arası olduğu durumlarda oluştuğu düşünülmektedir. Kalsiyum oksalat kristalleri ya da taşları eğer idrarla atılamıyorlarsa ameliyatla alınmaları gerekir çünkü idrarı aside ya da alkaliye çevirerek mevcut olan kristalleri eritmek mümkün değildir.

   İdrar ph’ını belirleyen başlıca faktörlerden biri beslenmedir. Sağlıklı bir kedinin idrar ph’ı 6,5 civarındadır. Bu hem struvite, hem de kalsiyum oksalat taşlarının oluşmasını önleyen bir ph seviyesidir. Et ağırlıklı beslenen bir kedinin idrar ph’ı da hafifçe asidik, 6,5-6,4 civarındadır. Kısacası bir kedi, yaradılışına uygun bir biçimde beslendiği takdirde idrar ph’ı zaten idrar yolu taşlarının oluşumunu önleyecek seviyede kalır.

   İdrar yolu taşlarının oluşumunda bir başka faktörün de idrar yoğunluğu olduğunu söylemiştik. İdrar yoğunluğu ne kadar fazlaysa, idrarda kristale ve taşa dönüşebilecek minerallerin yoğunluğu da o kadar fazla demektir. Bir kedinin sağlıklı olabilmesi ve yaşamsal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için bu minerallere belli miktar ve oranlarda ihtiyacı vardır. İhtiyacı olan mineralleri vermekten vazgeçemeyeceğimize göre, idrar yoğunluğunu düşürmek, yani idrardaki su oranını artırmak ve mineral oranını düşürmek için kedinin SU tüketimini artırmak gerekir.

   Su tüketiminin artırılması sadece idrar yoğunluğunu düşürmekle kalmaz, aynı zamanda kedinin daha sık idrarını yapmasını sağlar. Bu da, idrarda kristaller bulunsa bile bunların birikip birleşerek taşa ya da kuma dönüşmeden idrar kesesinden atılmalarını sağlar.

PETS Veteriner Tanı Merkezi
Dr. A.Emrah GÜRİŞ
www.pets.com.tr